Lëvizjet politike në Kosovë

Politikanët dhe partitë politike janë përfaqësues të një ideologjie të caktuar. Ata e marrin frymëzimin e tyre nga një ideologji apo bindje e caktuar dhe i drejtohen një tërësie koherente idesh, pikëpamjesh dhe dëshirash për organizimin e shoqërisë. Në këtë drejtim mund të dallohen tendenca të ndryshme. Këto lëvizje të ndryshme kanë të gjitha një vizion thelbësisht të ndryshëm për pozicionin dhe detyrat e qeverisë dhe marrëdhëniet midis qeverisë dhe qytetarëve.

Lëvizjet politike nuk përkojnë domosdoshmërisht me partitë politike. Disa lëvizje përfaqësohen nga disa parti. Për më tepër, elementë të rrymave të ndryshme pasqyrohen shpesh në vizionin e palëve. Shfaqja e lëvizjeve të reja është rezultat i zhvillimeve të gjera shoqërore dhe shpesh i paraprin shfaqjes së partive të reja, për shembull, u themelua pasi emancipimi i punëtorit ishte mbrojtur prej disa kohësh.

Rrymat mbizotëruese në politikën holandeze kanë ndryshuar ndjeshëm që nga shekulli i nëntëmbëdhjetë. Në shekullin e nëntëmbëdhjetë, parlamenti dominohej nga liberalët dhe konservatorët. Në fund të shekullit të nëntëmbëdhjetë, socialdemokracia dhe lëvizjet konfesionale e morën ngadalë këtë pozicion. Që nga vitet tetëdhjetë të shekullit të kaluar u shfaq neoliberalizmi dhe më vonë edhe neonnacionalizmi.Demokracia e krishterë është një lëvizje politike që e ka themelin në të menduarit e krishterë për marrëdhëniet sociale dhe ekonomike. Fryma e komunitetit, kujdestaria dhe kujdesi për të dashurit janë vlerat e tij thelbësore. Brenda spektrit politik, kristiandemokratët zënë një pozicion centrist midis liberalëve dhe konservatorizmit nga njëra anë dhe socialdemokratëve nga ana tjetër.

Demokracia sociale është një lëvizje politike që mbron një formë të rregulluar të kapitalizmit, të kombinuar me një sistem të gjerë sigurimesh shoqërore. Ajo përpiqet për një shoqëri egalitare dhe është e fokusuar fuqishëm në përmirësimin e pozitës socio-ekonomike dhe sociale të shtresave të ulëta dhe të mesme.Liberalizmi është një lëvizje politike që thekson rëndësinë e parimit të lirisë. Forma më e lartë e lirisë, sipas liberalëve, është liria individuale. Nga ky këndvështrim, roli kryesor i qeverisë është t’i sigurojë individit hapësirën për t’u zhvilluar në potencialin e tij të plotë. Lëvizje të ndryshme liberale kanë këndvështrime të ndryshme se sa i madh duhet të jetë ky rol i qeverisë për t’u ofruar qytetarëve mundësi optimale. Partitë liberale janë pothuajse gjithmonë në anën e djathtë të spektrit politik.

Neoliberalizmi ishte fillimisht një lëvizje e ekonomistëve të moderuar gjermanë, të cilët mbronin një formë të liberalizmit me një rol të qartë për qeverinë. Me kalimin e viteve, koncepti i “neoliberalizmit” ka ndryshuar në kuptim. Sot, termi “neoliberalizëm” është kryesisht një emërtim që kritikët e aplikojnë për politikat që synojnë forcat e tregut, qeveritë më të vogla dhe lirinë e tregtisë dhe lëvizjet ndërkombëtare të kapitalit. Përkrahësit e politikave të tilla rrallë e quajnë veten neoliberalë.

Neo-nacionalizmi është një formë bashkëkohore e nacionalizmit që vë në plan të parë interesat e shtetit-komb dhe të banorëve të tij vendas. Në Evropën Perëndimore, neo-nacionalizmi nuk kthehet aq shumë kundër demokracisë, sa kundër ideve liberal-demokratike për, për shembull, ndërkombëtarizimin. Neo-nacionalizmi e sheh globalizimin dhe emigracionin si një kërcënim dhe gjithashtu ka elementë populistë.

Populizmi është një term kolektiv për lëvizje të ndryshme politike, me disa karakteristika të përbashkëta. Mund të bëhet një dallim midis populizmit të krahut të majtë dhe populizmit të krahut të djathtë. Të gjitha këto lëvizje bazohen në kontradiktën midis klasës sunduese dhe popullit. Këto lëvizje rebelohen kundër klasës sunduese. Termi populizëm shpesh përdoret negativisht. Populist është ai që mashtron votuesin. Ai përdor slogane popullore dhe thotë atë që njerëzit duan të dëgjojnë.

Ekologjizmi është një lëvizje socio-politike që i sheh njerëzit si pjesë të një ekosistemi më të madh. Për shkak se në këtë vizion çdo gjë është pjesë e të njëjtit sistem, është e një rëndësie të madhe mbrojtja dhe përmirësimi i mjedisit (jetesës) si për njerëzit ashtu edhe për natyrën.

WWW.EXPRESS.MK

Share: