166 vjet që nga lindja e gjeniut, Nikola Tesla

Inxhinieri dhe fizikani Nikola Tesla, lindi në 1856 në Smilan të Kroacisë.

Tesla studioi për matematikë dhe fizikë në Universitetin Teknik të Grazit, dhe filozofi në Universitetin e Pragës. Në 1882, gjersa ishte në një shëtitje, atij i lindi ideja për një motor AC pa furça, duke bërë skicat e para të elektromagnetëve të tij rrotullues në rërë.

Atë vit ai u transferua në Paris dhe mori një punë për riparimin e termocentraleve me rrymë të drejtpërdrejtë (DC) me kompaninë Continental Edison. Dy vjet më vonë ai emigroi në Shtetet e Bashkuara.

Tesla në Nju Jork u punësua si inxhinier në selinë qendrore të Thomas Edison në Manhattan. Ai punoi atje për një vit, duke i lënë përshtypje Edisonit me zellin dhe zgjuarsinë e tij. Në një moment Edison i tha Teslës se do të paguante 50,000 dollarë për një dizajn të përmirësuar për dinamot e tij DC. Pas disa muajsh eksperimente, Tesla paraqiti një zgjidhje dhe kërkoi paratë. Edison u përbuz, duke thënë “Tesla, ti nuk e kupton humorin tonë amerikan”. Tesla u largua menjëherë, dhe vazhdoi në përpjekjen e tij të radhës.

Pas kësaj, ai filloi bashkëpunimin me George Westinghouse, shpikësi që kishte lançuar sistemin e parë të energjisë AC pranë Bostonit, njëri nga konkurentët e Thomas Edisonit.

Disa nga shpikjet e Nikola Tesla-s:

Shpikjet e Nikola Tesla përbëjnë përparime të shumta teknologjike gjatë gjithë jetës së tij.

Tesla kur punoi për Thomas Edison në Manhattan, ai shpiku rrymën alernative, në përgjigjie të Edisonit, i cili vazhdonte me sistemin konvencional të rrymës.

Spiralja Tesla ndoshta simboli më i njohur i veprës së Teslës, e mishëruar në kullën që u ngrit në atë që tani është laboratori i fundit i mbetur i vendosur në Shoreham, Nju Jork, qendra shkencore Tesla në Wardenclyffe. Këtu, Tesla krijoi një kullë të kryesuar nga bobinat e tij famëkeqe, të cilat lëshonin shkëndija elektrike nëpër ajër dhe qarkullonin elektricitetin rreth mbështjelljeve me rrymë alternative.

Prototip i spirales Tesla, e shpikur nga Nikola Tesla.

Transmetuesi rritës, është një shpikje duke u bazuar në zbulimet e spirales së Teslës. Tesla u përpoq të ofronte energji pa tel falas për të gjithë, duke transmetuar informacion nga një kullë në tjetrën, duke përdorur rezonancë. Rrymat u dërguan nga një qark në tjetrin, duke u rritur në frekuencë derisa rrufeja shpërtheu nga njëra kullë në tjetrën. Duke lidhur një tel me kullën dhe duke e drejtuar atë rreth laboratorit të tij, ai e fuqizoi laboratorin e tij me valë. Ai demonstroi efektin në skenë për audiencën duke përdorur llamba që nuk ishin të lidhura me asnjë burim energjie. Transmetuesi  arriti të transmetojë një rrymë elektrike një kilometër larg.

Turbina Tesla, për këtë shpikje Tesla zhvilloi një motor pistoni për të fuqizuar automobilat, duke përdorur djegie për të rrotulluar disqet. Në atë kohë, turbinat e përdorura zakonisht ishin më pak efikase dhe mbështeteshin në tehe. Shpikja e Teslës bashkoi shumë disqe për të krijuar një pompë centrifugale. Duke lëvizur lëngun në rrugën e rezistencës më të vogël, turbina e tij ishte më efikase në karburant. Turbina e tij njihet gjithashtu si “…turbina e shtresës kufitare, turbina e tipit të kohezionit dhe turbina me shtresë ‘Prandtl’. Ajo përdor efektin e shtresës ndarëse dhe jo një lëng që godet tehët si në një turbinë konvencionale”.

Turbina Tesla.

Disqet e lëmuar me hundë qarkullojnë lëng rreth skajit të diskut. Ndërsa, derisa disku rrotullohet, lëngu ngjitet në skajin e diskut dhe tërhiqet nga buza e diskut në qendër. Punon me ngjitje dhe jo me fërkim, duke rezultuar në efikasitet më të madh.

Shadowgraph është një shpikje tjetër, ku emri Shadowgraph është një emër tjetër për rrezet x, por termi i Teslës është në fakt më shumë përshkrim i procesit. Një rreze x krijon një siluetë të zonës së kapur, duke kaluar valë radioaktive nëpër trupin e njeriut. Megjithëse shpikja fillimisht u zhvillua nga Rontgen, Tesla bëri përmirësime në teknikën për të dhënë imazhe më të qarta.

Skanimi i parë, me rreze X, nga shpikja e tij Shadowgraph.

Radio ishte shpikja tjetër e gjeniut ku para se laboratori i tij të digjej, Tesla po punonte në zhvillimin e një radioje që synonte të transmetonte një sinjal pesëdhjetë milje. Megjithatë, përpara përfundimit të tij, një zotëri tjetër mori një patentë për një dizajn të ngjashëm radioje në Angli. Po të kishte pasur sukses shpikja e Nikola Teslës, do ta kishte tejkaluar në fuqi shpikjen e britanikut.

Gjithashtu shpikjet e tij përfshijnë edhe disa nga të tjera si  llamba me neon, energjia hidroelektrike, motori me induksion, varkë e kontrolluar me radiovalë.

Motori me induksion.

Tesla jetoi dekadat e tij të fundit në një hotel në Nju Jork, duke punuar në shpikje të reja edhe pse energjia dhe shëndeti i tij mendor u zbehën. Ai i kaloi vitet e tij të fundit duke i ushqyer, dhe duke komunikuar me pëllumbat e qytetit.

Tesla vdiq në dhomën e tij më 7 janar 1943.

Stay Connected

0FansLike
0FollowersFollow

TË FUNDIT

Shënohet Dita ndërkombëtare e të rinjëve

Fondacioni “ZAEV – Një shoqëri për të gjithë”, me rastin e 12 gushtit – Ditës Ndërkombëtare të të rinjëve, vizitoi Amir Destanovskin nga “Qendra...

Zbulohen të nominuarit për lojtarin dhe trajnerin më të mirë të sezonit nga UEFA

schedule15:17 - 12 Gusht, 2022 UEFA ka shpalosur tre emrat kryesorë për të fituar çmimin e lojtarit më të mirë të vitit dhe...